De tijd vliegt..

De tijd vliegt. Nog maar drie weken geleden ben ik de grens tussen Turkmenistan en Uzbekistan over gegaan en nu moet ik het land al weer bijna uit. Moet, want ook hier is de tijd beperkt door de beperkte duur (30 dagen) van mijn visum. Verlengen is geen optie. En dat is zonde, want Uzbekistan is een mooi land, een erg mooi land zelfs en daarbij is het ook nog eens prachtig weer geworden. Al meer dan een week 30 graden of meer, misschien een beetje aan de warme kant om te lopen, maar wel ideaal voor kamperen. Eindelijk eens wat langere avonden, al is het nog steeds om 8 uur donker. Het gaat met mij dus erg goed. Mijn tocht is inmiddels qua afstand op ongeveer 2/3. Ik heb ruw geschat 5500 kilometer afgelegd en er zijn er nog zo’n 3000 te gaan tot Xi’an. Ik begin er vertrouwen in te krijgen dat ik het ook echt ga halen.

Dan maar even terug naar Uzbekistan. Waarom vind ik het daar zo mooi. Ten eerste heb ik een week samen met Iris en Guus gereisd. Dat heeft natuurlijk niks met het land te maken, maar het was wel erg leuk. Al binnen kwartier nadat we elkaar in Bukhara gevonden hadden was het of we elkaar niet negen maanden, maar een paar weken niet gezien hadden. Alles ging soepel en gezellig, veel koffie gedronken, bij gepraat en uiteraard geklaverjast. Met z’n drieën zijn we in Bukhara en Khiva geweest, daarover zo meer, en de week is echt voorbij gevlogen. Iris en Guus zijn samen verder gereisd en ik ben weer aan de wandel gegaan. Inmiddels is Iris terug in Nederland en Guus is begonnen aan zijn eigen wereldreis. Zoals de plannen nu zijn zouden we elkaar in Kirgizië zomaar nog eens tegen kunnen komen.

Uzbekistan is ook het land van een aantal van de belangrijkste steden op de zijderoute. Zoals gezegd ben ik met Iris en Guus in Bukhara en Khiva geweest maar de bekendste is toch wel Samarkand. Die stad, en eigenlijk ook Bukhara, lag echt op een kruispunt van verschillende handelsroutes van oost naar west. Allebei de steden zijn door Ghengis Khan compleet verwoest, maar daarna door Timur (en zijn opvolgers) ook net zo mooi weer opgebouwd. Samarkand was de hoofdstad van het rijk van Timur maar is daarna langzaam maar zeker in verval geraakt tot het een bijna lege stad was. Daarna is het in de 19e eeuw weer onder dwang bevolkt, maar tegen die tijd waren al die medressa’s, moskeeën en mausolea behoorlijk vervallen. Dit is ook nog eens een gebied waar er nogal eens aardbevingen voorkomen dus dat heeft er ook geen goed aan gedaan. Heel veel van wat er nu in Samarkand te zien is is dus door de Sovjets gerestaureerd. Soms is dat erg goed gedaan, maar af en toe zijn ze ook nogal creatief met het verleden omgegaan. Koepeltje meer of minder daar kijken we niet op. De huidige Uzbek en zijn daarin misschien nog wel erger. Die zijn veel dingen aan het overrestaureren (is dat een woord?) en hebben om sommige dingen muren gezet. Eigenlijk maakt dat voor wat je nu ziet natuurlijk allemaal niet zo heel veel uit. Het blijven prachtige gebouwen en vaak extra indrukwekkend omdat ze nog steeds boven de rest van de stad uitsteken. Alleen als je dan binnenin zo’n gebouw foto’s ziet van begin vorige eeuw dan weet je dat je eigenlijk bijna naar nieuwbouw kijkt en dat doet er toch een beetje afbreuk aan. Nu klink ik misschien een beetje negatief, maar dat is ook weer niet terecht. Samarkand is echt een hele mooie stad vol prachtige gebouwen en absoluut een bezoek waard. Als stad vond ik Bukhara echter mooier. Samarkand is een verzameling oude gebouwen, maar Bukhara heeft echt een oud centrum. Ook daar Is van alles gerestaureerd, maar wat mij betreft wel op een stuk betere manier. Bukhara is een stad vol medressa’s, eigenlijk islamscholen, maar er werd veel meer onderwezen dan islam. Het was dus een stad van de wetenschap. Ook toen Samarkand aftakelde is Bukhara steeds belangrijk gebleven misschien dat je daarom daar ook nog steeds meer een stads gevoel hebt. Je hebt er een soort van centraal plein met daarin een poel, in dit droge klimaat erg belangrijk. Om dat plein staan de belangrijkste gebouwen van de stad, maar ook een standbeeld van een belangrijke grijze schrijver te paard en dat is voor de hordes Uzbeekse toeristen misschien wel het allerbelangrijkste (het zouden ook de nog foutere gouden kamelen kunnen zijn). Ze gaan ermee op de foto, oude vrouwen en mannen klimmen erop, groepen met vlaggen gaan eromheen staan, je kunt het zo gek niet bedenken of het gebeurt. Voor mij was dat beeld niet zo interessant, ik vond in Bukhara de Kalyan minaret en de Chor Minor medressa’s het mooist. Bukhara was gewoon een fijne stad om in rond te lopen al beginnen de medressa’s na een tijdje wel allemaal sterk op elkaar te lijken.

Dan is er nog Khiva. Bijna 500 kilometer ten noorden van Bukhara dwars door de woestijn. Niet naartoe gelopen dus maar met Iris en Guus in een taxi erheen (en twee dagen later weer terug). Khiva was (en is) in vergelijking met Samarkand en Bukhara maar een klein stadje op een zijtak van de zijderoute. Er werd vooral gehandeld in slaven, gevangen genomen op de vlakten om de stad. Het hele stadje was ommuurd en die muur staat er nu nog, maar ook hier weer met restauratie. Bijna alle gebouwen bestonden uit met modder bestreken bakstenen en zo ook de muur dus door de tijd heen blijft daar met wat regen niet heel veel van over. We hadden al gelezen dat het heel erg een museumstadje zou zijn en dat klopte precies. Het voelde een beetje als rondlopen in een groot openluchtmuseum. Maar dan wel een heel mooi openluchtmuseum vol moskeeën, medressa’s, minaretten en paleizen. Dat de oude Uzbeken een echt nomadenvolk waren was in de paleizen mooi te zien. Voor de troonzaal was daar precies een mooie ronde ruimte waar de koninklijke yurt, zo’n ronde tent van huiden, kon staan. Ik was ook in Khiva weer het meest fan van de minaretten. Er waren er drie, twee min of meer standaard, lange slanke torens bij een moskee, en één die nooit afgebouwd is maar waarbij het de bedoeling was dat je vanaf de top Bukhara zou kunnen zien. Dat is nu dus vooral een dikke, brede onderkant die alsnog boven de meeste gebouwen uitstak. Echt een indrukwekkend ding. In één van die andere minaretten konden we naar boven. Op handen en voeten over een smalle donkere wenteltrap met ook nog af en toe een tegenligger, maar bovenin wel een 360 graden uitzicht over Khiva. Nog een bijzondere stad dus om te bekijken.

Tot zover dus twee redenen waarom Uzbekistan zo mooi was, maar die waren eigenlijk vooraf al in te vullen. Wat ik minder verwacht had was de vriendelijkheid van de mensen. Ik had een beetje norse Russen verwacht, maar dat zijn het totaal niet. Het is eigenlijk net als overal eerder, enorme gastvrijheid, overal mensen die willen praten, uitnodigingen om mee te eten, geen problemen om slaapplaatsen te vinden, echt heel bijzonder weer. Praten gaat relatief makkelijk. Behalve in de steden kom je met Engels nergens en vrijwel iedereen begint in het Russisch wat ik dus echt niet kan. Daarna blijken ze vaak ook nog wel Uzbeeks wat op Turks lijkt of Tajik wat op Farsi lijkt te spreken en daar kan ik iets van maken. Dat dat zo door elkaar loopt komt door Stalin. Die schijnt een grote hand gehad te hebben in de grenzen van de voormalige Sovjetrepublieken en hij vond het verstandig om in de republiek Uzbekistan ook veel Tajieken en Kirgiezen te laten wonen. En andersom ook natuurlijk. Dat moest ervoor zorgen dat zo’n staat niet te sterk werd. In ieder geval heeft het voor een hele interessante situatie op de kaart gezorgd toen al die staten in 1991 onafhankelijk werden. Alles ligt in en om en door elkaar heen. Maar ongeacht of mensen nu Uzbeeks of Tajieks spreken ze zijn eigenlijk allemaal vriendelijk. Dat valt vooral op in de kleinere plaatsen. Tussen Bukhara en Samarkand lagen ruim 270 kilometer ofwel 9 loopdagen. Meestal kwam ik in een klein plaatsje uit maar bijna overal waren wel theehuizen. En een theehuis is er niet alleen voor thee, maar daar kun je ook eten. Meestal beperkte keuze, maar opvallend goed. Ik heb daar meestal beter gegeten dan in de toeristische steden. Vaak zocht ik dan zo’n theehuis op en vroeg dan of ik ergens in de buurt kon kamperen. Bijna altijd was er binnen 25 meter wel een plekje gevonden en daarna moest ik uitkijken dat ik wel voor mijn eten mocht betalen. Gratis kamperen is leuk, dat brengt voor hun verder geen kosten met zich mee, maar gratis in een restaurant eten daar ligt toch wel een beetje een grens voor mij. Ik ben ook al twee keer bijna uitgehuwelijkt, of eigenlijk is me twee keer aangeboden dat ik iemand wel ten huwelijk mocht vragen. Wat dat betreft leven ze hier nog bijna in de Middeleeuwen. De eerste keer zou de bruidsprijs 1000 dollar zijn en de tweede keer 500. En dat is niet is wat ze voor mij bedacht hebben. Zo gaat het hier nog echt. Na trouwen wordt er ook verhuisd naar het huis van de ouders van de man en de vrouw wordt dan min of meer een bediende. In de steden zal dat nu langzaam aan aan het veranderen zijn maar in al die dorpen hadden vrouwen duidelijk weinig inbreng. Tot ze dan zelf oma zijn natuurlijk. Er wordt ook al heel jong getrouwd. Standaard rond 22/23 jaar. Ze zijn altijd heel verbaasd dat ik als 36-jarige nog vrijgezel ben. Dan zitten zij al met 4 kinderen.

Het is weer een lang verhaal geworden. Ik realiseer me dat het zonder foto’s misschien af en toe ook wat saai is als je er niet bij bent geweest, maar ik ben al blij als ik tekst op de blog krijg. Hopelijk volgende keer weer beter. Voor nu nog een paar dagen Uzbekistan en dan richting Tadjikistan.

 


3 reacties op ‘De tijd vliegt..

  1. Bart-Jan! Ik liep wat achter met het lezen van je verhalen, maar ik ben weer bij! Wat een bijzondere reis beleef je toch, nog ‘maar’ 3000 km te gaan, wauw! Echt heel gaaf!

    Veel plezier!

    Like

  2. Hoi Bart-Jan,
    Wat een aanstekelijk verhaal over Uzbekistan, ik krijg zomaar zin om die mooie steden te gaan bezoeken. Waarom niet ingaan op die een goed huwelijkscontract en daar een B&B beginnen?
    Het optrekken met Iris en Guus zal zeker ook een fijne opkikker zijn geweest, al was het maar vanwege het onversneden Wamels. Houdt Guus ook een blog bij?
    Benieuwd naar het vervolg,
    Hartelijke groet,
    Wim en Maria

    Like

  3. Ha die Bart-Jan , het verhaal uit huwelijken vindt ik deze keer wel heel leuk.
    Hahahaha,…. Dat zou toch schokking zijn , kom je terug in Nederland met een bruid voor maar 500 euro , dat mag echt niet ;). Maar zonder gekheid, ik lees nog steeds met veel interesse je blogs.super wat je allemaal meemaak en helemaal gegund.
    Fijne tijd de komende week en ik zie de volgende blog weer tegemoet .
    Gr. Lieneke

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s